تفاوت بین شمش، بلوم، اسلب و بیلت فولادی چیست؟

 Vote: 2 person
تفاوت بین شمش، بلوم، اسلب و بیلت فولادی چیست؟

شمش، بلوم، اسلب و بیلت از جمله محصولات ریخته گری نیمه تمام هستند که همگی طی فرایند ساخت فولاد در کارخانه تولید می‌شوند. آن‌ها تفاوت‌هایی با هم دارند. مهمترین تفاوت بین شمش، بلوم، اسلب و بیلت ابعاد و اندازه و شکل سطح مقطع آن‌هاست. به عنوان مثال، سطح مقطع اسلب به شکل مستطیل است در حالیکه سطح مقطع بیلت می‌تواند مربع و یا دایره ای شکل باشد.

شمش، بلوم، اسلب و بیلت محصولات ریخته گیری نیمه تمام

محصولات ریخته گری نیمه تمام (Semi-finished casting products) به انواع زیر طبقه‌بندی می‌شوند:

  1. شمش
  2. اسلب
  3. بلوم
  4. بیلت

شمش، بلوم، اسلب و بیلت فولادی همگی طی فرایند ساخت فولاد در کارخانه تولید می‌شوند. پس از فرایند ساخت فولاد ثانویه، فلز مذاب به دو صورت ریخته‌گری می‌شود:

  1. به صورت دسته‌ای.
  2. به صورت پیوسته.
شمش، بلوم، اسلب و بیلت محصولات ریخته گیری نیمه تمام

شمش (Ignot) چیست؟

شمش یک قطعه فلزی است که به صورت پیوسته ریخته‌گری شده، قالب‌گیری می‌شود و از انجماد فولاد مذاب ثانویه در داخل قالب، شکل می‌گیرد. آلومینیوم، فولاد، طلا و سرب از جمله فلزات و آلیاژهایی هستند که می‌توان آن‌ها را به صورت شمش قالب‌گیری کرد. در ساخت فولاد، شمش اولین فرم در میان محصولات ریخته گری نیمه تمام است. سپس برای مراحل بعدی مثل نورد گرم و سرد، کشش سرد، برش و تولید مقاطع و پروفیل‌های نهایی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

شمش‌ها تحت عملیات ریخته گری بزرگ تولید می‌شوند و از نظر ابعاد و اندازه نیز بزرگ‌تر اسلب، بلوم و بیلت هستند. شمش عموماً دارای مقطع مستطیل/ مربع است، اما لازم نیست که از نظر طولی، طول مشخص و یکنواختی داشته باشند. (شمش ممکن است دارای سطح مقطع متغیر نیز باشد).

برای تولید میلگرد نمره کوچک و نمره بزرگ، نکته‌ای که بیشتر از اندازه شمش اهمیت دارد، میزان کربن موجود در شمش و آنالیز آن است. شمش با کربن 30 تا 35 برای ساخت میلگرد سایز 14 تا 40 استفاده می‌شود. البته به دلیل نیاز به نرمی و کشش بیشتر آرماتورهای نمره پایین، از شمش‌های کم کربن برای تولید آن‌ها استفاده می‌شود.

شمش‌های 150، 125 یا 130 برای تولید میلگرد تفاوت چندانی ندارند. برخی کارخانه‌ها بسته به خط نورد از شمش 150 استفاده می‌کنند. کارخانه‌های مدرن به دلیل داشتن ماشین آلات مدرن‌تر از هر دو استفاده می‌کنند. بسته به طرح خط نورد، گاهی اوقات از بلوم برای ساخت میلگرد استفاده می‌شود.

کارخانه‌های با تکنولوژی بالا، معمولاً از شمش 120 یا 130 برای میلگردهای کوچک و از شمش 150 برای میلگردهای بزرگ استفاده می‌کنند. طراحی برخی خطوط تولید به گونه‌ای است که از شمش 150 برای تولید میلگردهای با قطر کم مثل میلگرد 8 و 10 و یا حتی کلاف استفاده می‌شود.

در برخی کشورها مانند چین و اوکراین، به دلیل تولید زیاد فولاد از دستگاه‌‌های ccm برای تولید میلگردهای صنعتی استفاده می‌شود.

اسلب (Slab) فولادی چیست؟

اسلب به قطعات فلزی قالب‌گیری شده‌ای گفته می‌شود که سطح مقطع آن مستطیل باشد. Slab را با نام تختال نیز می‌شناسند. برای تولید اسلب فولادی می‌توان به دو حالت عمل کرد:

  1. روش مستقیم: در این روش، می‌توان اسلب را مستقیماً از طریق ریخته‌گری پیوسته (continuous casting) تولید کرد.
  2. روش غیر مستقیم: در این روش، اسلب را از طریق نورد شمش با استفاده از دستگاه اسلبینگ (slabbing mill) تولید می‌کنند.

اسلب معمولاً مراحلی را طی می‌کند؛ از جمله مرحلۀ نورد مسطح (flat rolling)، skelping و pipe rolling. مادۀ اولیه برای تولید شیت‌ها و پلیت‌های فولادی مثل ورق سیاه St37، ورق St52 و ورق A516، تسمه فولادی، لوله و انواع پروفیل‌ها مثل پروفیل سبک، مادۀ اولیه، اسلب است. ضخامت اسلب کمتر از بلوم می‌باشد.

ابعاد اسلب

  • طول: 12 متر
  • عرض: 1.25 متر
  • ضخامتِ معمول: 230 میلیمتر

کارخانه فولاد خوزستان، از تولیدکنندگان مطرح اسلب در کشورمان ایران است. این کارخانه، اسلب‌های خود را در ضخامت‌های 180 – 300 میلیمتر تولید و به بازار عرضه می‌کند.

اسلب فولادی چیست؟

بلوم (Bloom) یا شمسه

بلوم یا شمسه، یک فرم فلزی جامد مستطیل شکل یا نیمه مربع است که در فرایند نورد گرم، حالتی بینابین شمش و بیلت دارد. برای تولید بلوم، فولاد مذاب را از قالب‌های مسی عبور می‌دهند؛ این قالب مسی به طور مداوم با آب، سرد می‌شود تا از افزایش دمای بیش از اندازه آن در حین کار جلوگیری شود. بلوم در دستگاه‌های نورد قرار داده می‌شود تا پردازش شود. حاصل پردازش نهایی بلوم محصولاتی است از جمله:

  • ناودانی
  • سپری
  • ریل
  • میلگرد ساده و میلگرد آجدار
  • تیرآهن
  • لوله بدون درز (لوله مانیسمان)

ابعاد بلوم

  • طول: 6 و 12 متر
  • عرض: بیشتر از 15 سانتی متر
  • سطح مقطع: کوچکتر از 230 سانتی‌متر مربع

تولید کنندگان مطرح بلوم در ایران

  • فولاد کاویان همدان
  • فولاد پاسارگاد
  • مجتمع فولاد خوزستان
  • ذوب آهن اصفهان

بیلت (Billet)

بیلت به فرم‌های فلزی طویل، با سطح مقطع دایره و یا مربعی گفته می‌شود که مساحت‌شان کمتر از 230 سانتی‌متر مربع (36 اینچ) باشد. بیلت را به عنوان شمشال نیز می‌شناسند. برای تولید شمشال دو روش وجود دارد:

  1. روش مستقیم: از طریق ریخته گری پیوسته یا اکستروژن.
  2. روش غیر مستقیم: از طریق نورد گرم شمش و بلوم.

بیلت‌ها معمولاً از طریق نورد و کشیدن پردازش می‌شوند. در صنعت مدرن، بیلت‌ها با کمک ماشینی به نام CCM که یک دستگاه ریخته‌گری پیوسته است ساخته می‌شوند. محصولات نهایی حاصل از پردازش بیلت‌ها، شامل میلگرد و سیم است. شمشال انواع مختلفی دارد که در ادامه توضیح داده شده است.

انواع بیلت

  • 3sp: به بیلت‌هایی گفته می‌شود که در برابر کشش، خمش و پیچش انعطاف‌پذیر هستند.
  • 5sp: به بیلت‌هایی اتلاق می‌شود که انعطاف‌پذیر نیستند.

از بیلت 3sp برای تولید تیرآهن و نبشی استفاده می‌شود. 5sp نیز بیشتر برای تولید میلگرد کاربرد دارد. با توجه به اینکه 3sp دارای امتیاز انعطاف‌پذیری است، بدیهی است که قیمت آن نسبت به بیلت 5sp بالاتر است.

ابعاد بیلت

  • طول: بیشتر از شمش
  • عرض: کمتر از 15 سانتی‌متر
  • سطح مقطع: کمتر از 230 سانتی‌متر مربع

 

بیلت فولادی چیست؟

تفاوت شمش، بلوم، اسلب و بیلت به لحاظ وزن و ابعاد

وزن شمش بیشتر از وزن بلوم و وزن بیلت بیشتر از وزن اسلب است.

اگر بخواهیم تفاوت بین شمش، بلوم، اسلب و بیلت را از نظر ابعاد بیان کنیم، این تفاوت به صورت زیر است:

  • ابعاد بلوم بزرگ تر از بیلت است.
  • به طور کلی، فرم های فلزی با ابعاد 100، 120، 125، 130، 150 و 160 را بیلت می‌گویند.
  • 180×180، 200×200 و 250×250 بلوم هستند و از این دسته بیشتر برای تولید میلگردهای صنعتی استفاده می‌شود.

 


لطفا به این مطلب امتیاز دهید و ما را در بهینه کردن مطالب یاری نمایید.
one star rate
%0
two star rate
%0
three star rate
%0
four star rate
%0
five star rate
%100
 میانگین رای: 2 نفر

نظرات ( 0 )


ارسال پیام