تفاوت تیرآهن با هاش چیست و کدام را انتخاب کنیم؟

 Vote: 1 person
تفاوت تیرآهن با هاش چیست و کدام را انتخاب کنیم؟

اصلی‌ترین تفاوت تیرآهن با هاش در میزان پهنای بال و ضخامت جان (بدنه) این دو مقطع است. پهنای بال و ضخامت جان در هاش بیشتر است. همین ویژگی، قدرت آن را نسبت به تیرآهن بیشتر کرده و امکان تحمل بار بیشتری را فراهم می‌کند. در نتیجه، ظرفیت باربری و تحمل نیروهای کششی، خمشی و فشارشی هاش، بیشتر از تیرآهن معمولی است. این تفاوت‌های ساختاری، مکانیکی و رفتاری، منجر به تفاوت در میزان برتری این دو مقطع فولادی در پروژه‌های سنگین و بزرگ و در نتیجه تفاوت در قیمت آن‌ها می‌گردد. به این صورت که قیمت هاش همواره بالاتر از تیرآهن است. تیرآهن معمولی و بال پهن (هاش) هر دو از مقاطع فولادی مهم و پرکاربرد در صنعت هستند. اینکه کدام را انتخاب کنیم، به پروژۀ مورد نظرمان بستگی دارد. در این مطلب، تفاوت تیرآهن و هاش را از جنبه‌های مختلف بررسی کرده‌ایم تا شما بتوانید بهترین گزینه را انتخاب کنید.

تفاوت تیرآهن با هاش در چیست؟

تیرهای فولادی به عنوان یکی از پرکاربردترین مصالح فلزی در بخش‌های مختلف صنعت دنیا، از جمله ساختمان‌سازی مورد استفاده قرار دارند. از این مصالح عمدتا به عنوان ستون و تیرهای نگهدارنده در ساختمان‌ها و پروژه‌های عمرانی مختلف استفاده می‌شود. تیرآهن‌های فولادی در انواع گوناگونی تولید می‌شوند که از نظر شکل ظاهری تا حدودی با هم تفاوت دارند. این محصولات به طور کلی در دو نوعِ معمولی و بال پهن تولید می‌گردد. تیرهای معمولی به اختصار تیرآهن و تیرهای پال بهن به اختصار هاش نامیده می‌شوند. بنابراین، زمانی که صحبت از تیرآهن می‌شود، منظور همان تیرآهن معمولی است و زمانی که صحبت از هاش می‌شود، منظور تیرآهن بال پهن است. آگاهی از تفاوت تیرآهن با هاش، تا حد زیادی در انتخاب صحیح مصالح، کاهش هزینه‌های شما و افزایش امنیت سازه‌ها و پروژه‌ها تاثیر دارد. در ادامه، تفاوت‌های این دو مقطع فولادی بیان شده است.

  1. تفاوت تیرآهن و هاش در ساختار و شکل ظاهری
  2. تفاوت در وزن
  3. تفاوت در استاندارد ساخت تیرآهن و هاش
  4. میزان تحمل و مقاومت در برابر نیروها و تنش‌ها
  5. تفاوت قیمت
  6. تفاوت تیرآهن و هاش در کاربرد

1- تفاوت تیرآهن با هاش در ساختار و شکل ظاهری

ساختار و شکل ظاهری مهمترین تفاوت تیرآهن و هاش به شمار می‌آيد که البته تفاوت در سایر ویژگی‌هایشان را هم به دنبال دارد. این دو محصول، در کل ساختار مشابهی دارند؛ به این صورت که ساختارشان به طور کلی از دو بخش تشکیل شده است:

  1. یک بدنه/ جان (Web).
  2. دو بال (Flange).

اما این ساختار در جزئیات تفاوت‌هایی با هم دارد. بر اساس این که اندازه و ارتفاع بال‌ها و جان به چه صورت باشد، انواع تیرآهن به وجود می‌آید که تیرهای معمولی و بال پهن (wide flang) مهم‌ترین آن‌ها به شمار می‌آیند.

در تیرهای معمولی، پهنای جان بیشتر از پهنای بال‌ها است. این حالت باعث می‌شود سطح مقطع تیرهای معمولی، شبیه به حرف I لاتین به نظر برسد. از این رو، تیرآهن معمولی را با نام تیرآهن I هم می‌شناسند.

در تیرهای بال پهن، اندازه پهنای جان و بال برابر است. به عبارت دیگر، در هاش بال‌ها نسبت به تیرهای معمولی بزرگ‌تر هستند. این حالت باعث می‌شود سطح مقطع تیرهای بال پهن، شبیه حرف H لاتین به نظر برسد. از این رو، تیرهای بال پهن با نام هاش نیز شناخته می‌شوند.

دیگر تفاوت‌های ساختاری این دو محصول عبارتست از:

  1. به طور کل، ضخامت جان در هاش، بیشتر از ضخامت جان در I است.
  2. تیرهای هاش در اندازۀ طولی 8 متر و 16 متر تولید می‌شوند. تیرهای معمولی در اندازۀ طولی 12 متر تولید می‌شوند.
  3. ساختار هاش دارای بال‌های موازی با اندازۀ یکسان است که سبب توزیع مناسب نیرو در سطح مقطع تیر می‌گردد. همچنین سبب می‌شود نسبت مقاومت به وزن، بهینه گردد. در تیرهای معمولی، ساختار بال‌ها شیبدار است که این ویژگی باعث می‌شود مقاومت آن در برابر پیچش چندان قوی نباشد و در نتیجه کاربرد آن محدود گردد.

جان (Web)، بال (Flange)، ضخامت جان (Web thickness)، ضخامت بال (Flange thickness) و عمق (Depth) اصطلاحات فنی مشترک در بیان ساختار تیرآهن و هاش هستند. جهت درک بهتر این اصطلاحات شکل‌های زیر را ملاحظه نمایید.

تفاوت تیرآهن و هاش در ساختار بال و جان و شکل ظاهری

تفاوت تیرآهن و هاش

 

2- تفاوت تیرآهن و هاش در وزن

تیرآهن معمولی و بال پهن از نظر وزن، تا حد زیادی با هم تفاوت دارند. همانطور که گفته شد، در تیرهای بال پهن، میزان اندازه بال‌ها همانند اندازۀ جان است. این ویژگی خود به تنهایی سبب می‌شود برای ساخت بال‌ها، از فولاد بیشتری استفاده ‌شود. همین موضوع منجر به بیشتر شدن وزن H نسبت به وزن I خواهد شد. بنابراین یک سایز مشخص هاش نسبت به تیرآهن، وزن بیشتری دارد. وزن بیشترِ هاش، باعث توان بالاتر آن‌ برای تحمل بار و نیروهای مکانیکی می‌گردد. خوب است بدانید که تیرهای بال پهن از نظر وزن، به سه گروه سبک، سنگین و فوق سنگین تقسیم می‌شوند. هاش سنگین در مقایسه با هاش سبک، ظرفیت باربری بیشتری دارد. زیرا در هاش سنگین، بال‌ها تا حدودی ضخیم‌تر و پهن‌تر هستند.

3- استاندارد ساخت و تولید

دیگر جنبه تفاوت تیرآهن با هاش، استاندارد مورد استفاده برای تولید است. برای ساخت تیرآهن معمولی، دو استاندارد وجود دارد که از آن‌ها استفاده می‌شود: استاندارد IPE و IPN. در کشور ما IPE مورد استفاده است. کشورهایی مانند چین و روسیه، از استاندارد IPN استفاده می‌کنند.

تیرهای بال پهن بر اساس استاندارد IPB ساخته می‌شوند. این محصول در سه نوعِ سبک (HEA)، سنگین (HEB) و فوق سنگین (HEM) تولید و روانه بازار می‌شود. از میان این سه، ضخامت بال در HEA کمتر از دون نوع دیگر است. مشخصات هاش سبک، سنگین و فوق سنگین به صورت زیر است:

هاش سبک: در سایز 100 تا 1000 میلی‌متر تولید می شود. ارتفاع آن 96 تا 990 میلی‌متر است و طول بال آن 100 تا 300 میلی‌متر است.

هاش سنگین: ارتفاع این مقاطع 100 تا 1000 میلیمتر است. طول بال‌ها نیز بین 100 تا 300 میلی‌متر است. این محصول در ایران بیشتر استفاده می‌شود و خرید و فروش خوبی دارد.

ساخت هاش بر اساس استانداردهای زیر صورت می‌گیرد:

  • DIN 1025
  • EN 10034: 1993 (Tolerance)
  • EN 10163-3, C (Surface)
  • STN 42 5550
  • ČSN 42 5550
  • TDP: STN 42 0135
  • Euronorm 53-62 (Dimension)

علاوه بر استانداردهای ساخت مختلف، نحوۀ تولید نیز اندکی متفاوت است. برای تولید تیرهای معمولی، می‌توان از روش‌های نورد گرم، نورد سرد و اکستروژن استفاده کرد. اما تولید هاش عمدتاً به روش نورد گرم انجام می‌گیرد.

4- قدرت و تحمل بار

سطح مقطع هاش نسبت به تیرآهن معمولی بزرگ‌تر است. در نتیجه، در برابر تحمل بارهای بیشتر، قدرتمندتر عمل می‌کند. تیرآهن امکان تحمل بار را تنها از یک طرف را دارد؛ اما هاش امکان تحمل بارهای دو طرفه را دارا است. به طور کلی، تیرهای بال پهن نسبت به انواع معمولی سخت‌تر بوده و توان تحمل بار بالاتری هم دارند. این تفاوت تیرآهن و هاش باعث شده تا امکان استفاده از هاش به عنوان ستون در ساختمان سازی و پروژه‌های عمرانی فراهم گردد. در حالی که تیرآهن بیشتر جهت اتصالات و به عنوان تیرهای افقی به کار گرفته می‌شود.

وجود بال‌های بزرگ‌تر، منجر به قدرت تحمل بالای هاش در برابر بارهای خمشی و برشی می‌گردد. مقاومت بالای این محصول در برابر نیروهای خمشی باعث شده تا بتوان از آن‌ در ارتفاع‌های بلند نیز استفاده کرد. در همین راستا، از هاش می‌توان برای دهانه‌های تا ۱۰۰ متر هم استفاده کرد. این در حالی است که حداکثر طول مجاز برای به کارگیری تیرآهن های معمولی حدود ۳۰ متر است.

تفاوت تیرآهن با هاش در قیمت

سنگین بودن وزن هاش از یک طرف و کارایی بهتر آن در برابر بارهای سنگین و پروژه‌های بزرگ و حساس از سوی دیگر، سبب شده تا قیمت هاش همواره بالاتر از قیمت تیرآهن معمولی باشد. علاوه بر این‌ها، ساخت هاش مستلزم تجهیزات پیشرفته‌تر است و پروسۀ طولانی‌تری به همراه دارد که این امر نیز بر قیمت فروش این محصول مؤثر است.

کدام را انتخاب کنیم و بخریم؛ تیرآهن یا هاش؟

تفاوت تیرآهن و هاش در ساختار و استاندارد تولید، منجر به تفاوت در کارکرد و در نتیجه تفاوت در کاربرد و کارایی این دو مقطع می‌گردد. در واقع، تمامی ویژگی‌هایی که در بالا بیان شد، در کنار هم باعث می‌شوند که تیرهای معمولی و هاش برای کاربردهای مختلفی مورد استفاده قرار بگیرند. اینکه کدامیک از این دو مقطع فولادی برای خرید و استفاده مناسب‌تر است، به کاربرد شما بستگی دارد.

کاربرد هاش

  • استفاده در ساخت و راه اندازی سکوهای حوزه صنعت نفت.
  • ساخت ساختمان‌های تجاری و مسکونی با تعداد طبقات بالا.
  • ساخت مجتمع‌های صنعتی.
  • ساخت برج.
  • ایجاد سد.
  • استفاده در صنعت کشتی سازی و راه اندازی اسکله.
  • ساخت انواع پل. ساختار خاص تیرهای هاش، باعث می‌شود وزن به طور یکنواخت در سراسر تیر توزیع گردد. در نتیجه، سازه می‌تواند وزن بیشتری را بدون هیچ مشکلی تحمل کند. از این رو، هاش انتخاب برتر برای ساخت پل است.
  • قاب‌بندی کف کامیون و تریلی. کامیون‌ها و تریلی‌ها در حین حمل و نقل کالاهای مختلف، به ویژه در مسیرهای طولانی، باید حجم و وزن زیادی را تحمل کنند. استفاده از هاش همانند یک پشتیبان عمل کرده و این اطمینان حاصل می‌شود که در مسافت‌های طولانی، حادثه یا حوادث نامطلوبی ناشی از بارهای سنگین رخ ندهد.

کاربرد تیرآهن

تعدادی از کاربردهای I-Beam عبارتست از:

  • ساخت خرپا.
  • استفاده به عنوان ستون‌های پشتیبان.
  • استفاده به عنوان تیرهای فرعی و افقی در ساختمان های اسکلت فولادی.
  • ستون‌های نگهدارنده در آسانسورها، بالابرها و پله برقی. استفاده از تیرآهن در این موارد، باعث می‌شود تا بالابرها بتوانند مقادیر خاصی وزن را تحمل کنند و خطر سقوط را کاهش داده و از بین ببرند.
  • ساخت پل؛ در مورد پل‌هایی که تردد زیادی ندارند و تمرکز بر ویژگی‌های زیبایی شناختی، بیشتر از تمرکز بر قدرت تحمل پل باشد، می‌توان از I-Beam استفاده کرد.
  • کارخانه‌ها و انبارها: تیرهای I برای ساخت کارخانه‌ها یا انبارهایی فضا برای استفاده از تیرهای H بسیار محدود است، ایده‌آل هستند.
  • قاب‌بندی برای کف کامیون/تریلر: در بسیاری از مدل‌های پیشرفته تریلر و کامیون‌ها که زیباشناختی ظاهری مهم است، بجای H از I-Beam استفاده می‌شود. به منظور کاهش وزن، ممکن است در کنار این‌ها، از تیرآهن سلولی نیز استفاده شود.

در کل، صرفه جویی اقتصادی از مزیت‌های استفاده از تیرآهن‌های معمولی در پروژه‌ها محسوب می‌شود.

بسته به توضیحاتی که بیان شد و بسته به کارایی که از مقطع مورد نظرتان دارید، می‌توانید یکی را انتخاب کنید. جهت دریافت مشاوره برای خرید با ما تماس بگیرید: 66396090-021 و یا 90000011 (بدون کد).

تفاوت تیرآهن و هاش به لحاظ کاربرد

تفاوت تیرآهن معمولی با تیرآهن بال پهن از نظر کاربرد


لطفا به این مطلب امتیاز دهید و ما را در بهینه کردن مطالب یاری نمایید.
one star rate
%0
two star rate
%0
three star rate
%0
four star rate
%0
five star rate
%100
 میانگین رای: 1 نفر

نظرات ( 0 )


ارسال پیام